వారణాసి వెళ్తే తప్పక చూడాల్సిన సారనాథ్ క్షేత్రం - పూర్తి చరిత్ర మరియు అశోక స్తంభం విశేషాలు | Sarnath Tour Guide | sarnath temple history in telugu | bhakthi margam | భక్తి మార్గం

బౌద్ధమత జన్మస్థలం? బుద్ధుని మొదటి ధర్మోపదేశం వెనుక ఉన్న రహస్యాలు!

సారనాథ్ చరిత్ర: బుద్ధుని మొదటి బోధన మరియు బౌద్ధమత జన్మస్థలం

భారతదేశంలోని అత్యంత పవిత్రమైన మరియు చారిత్రాత్మక బౌద్ధ క్షేత్రాలలో సారనాథ్ ఒకటి. ఉత్తరప్రదేశ్ లోని పురాతన నగరమైన వారణాసి (కాశీ) కి ఈశాన్య దిశలో కేవలం 13 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ప్రదేశం, ప్రశాంతతకు మరియు ఆధ్యాత్మికతకు నెలవు. దీనిని పూర్వ కాలంలో 'ఇసిపతన' లేదా 'మృగదావం' (జింకల వనం) అని పిలిచేవారు.

గౌతమ బుద్ధుని మొదటి ధర్మోపదేశం (ధమ్మచక్కప్పవత్తన సుత్త)

గయలో జ్ఞానోదయం పొందిన తర్వాత, గౌతమ బుద్ధుడు తన ఐదుగురు పూర్వ శిష్యులకు (పంచవర్గీయ సన్యాసులకు) మొదటి బోధనను ఈ సారనాథ్ లోని జింకల వనంలోనే అందించారు. బౌద్ధ చరిత్రలో దీనిని "ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం" అని పిలుస్తారు. ఇక్కడి నుంచే బౌద్ధ సంఘాల స్థాపన జరిగి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా బౌద్ధమతం విస్తరించడానికి పునాది పడింది.

సారనాథ్ ఆలయ చరిత్ర మరియు వికాసం

సారనాథ్ చరిత్ర కేవలం బౌద్ధమతంతోనే కాకుండా, భారతదేశంలోని వివిధ కాలాల రాజకీయ, ఆర్థిక మార్పులతో ముడిపడి ఉంది:

రెండవ పట్టణీకరణ కాలం (c. 600 - 200 BCE): మహాజనపదాల కాలం నుండి నంద మరియు మౌర్యుల కాలం వరకు సారనాథ్‌లో బౌద్ధమతం శరవేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. దీనికి వారణాసిని పాలించిన రాజులు మరియు సంపన్న వ్యాపారుల నుండి లభించిన ఆర్థిక ఆదరణే ప్రధాన కారణం.

కళలు మరియు వాస్తుశిల్ప కేంద్రం (3వ శతాబ్దం CE): ఈ కాలం నాటికి సారనాథ్ ప్రారంభ బౌద్ధ పాఠశాలల్లో ఒకటైన 'సమ్మతియ' బౌద్ధమత శాఖకు ముఖ్య కేంద్రంగా మారింది. అంతేకాకుండా శిల్పకళకు, వాస్తుశిల్పానికి ఇది ఒక గొప్ప హబ్‌గా రూపాంతరం చెందింది.

వజ్రయాన బౌద్ధమతం మరియు సర్వమత సమ్మేళనం: ఇక్కడ లభించిన 'హెరుకా' మరియు 'తార' దేవి చిత్రాల ఆధారంగా.. తర్వాతి కాలంలో ఇక్కడ వజ్రయాన బౌద్ధమతాన్ని కూడా ఆచరించారని తెలుస్తోంది. కేవలం బౌద్ధమే కాకుండా, శివుడు మరియు బ్రహ్మ వంటి హిందూ దేవతల విగ్రహాలు కూడా ఇక్కడ లభించాయి. అలాగే, ఇక్కడి ప్రసిద్ధ ధమేక్ స్థూపానికి చాలా సమీపంలో ఒక పురాతన జైన దేవాలయం కూడా ఉంది.

గుప్త సామ్రాజ్యం మరియు చైనా యాత్రికుల వర్ణన

గుప్తుల కాలం (4 - 6 శతాబ్దాలు): గుప్త రాజుల కాలంలో బౌద్ధమతం భారతదేశంలో మరింత ఉన్నత స్థాయికి చేరింది. ఈ కాలంలోనే సారనాథ్ శిల్పకళ ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచింది. ఇక్కడి బుద్ధుని శాంత స్వరూప విగ్రహాలు అద్భుతమైన కళాఖండాలుగా నిలిచాయి.

ఫాక్సియన్ (Faxian) వర్ణన: క్రీ.శ. 400-411 మధ్య కాలంలో ఉత్తర భారతదేశంలో పర్యటించిన చైనా బౌద్ధ సన్యాసి 'ఫాక్సియన్', తన యాత్రా గ్రంథంలో సారనాథ్ గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. తను ఇక్కడ నాలుగు పెద్ద బురుజులను మరియు బౌద్ధ సన్యాసులు (లామాలు) నివసించే రెండు భారీ విహారాలను (మఠాలను) చూసినట్లు పేర్కొన్నారు.

సారనాథ్‌లో తప్పక చూడవలసిన ప్రధాన ఆకర్షణలు

1. ధమేక్ స్థూపం (Dhamekh Stupa)

ఇది సారనాథ్ లోని అత్యంత భారీ మరియు ముఖ్యమైన కట్టడం. బుద్ధుడు తన శిష్యులకు మొదటి ఉపదేశం ఇచ్చిన ఖచ్చితమైన ప్రదేశంలో ఈ స్థూపాన్ని నిర్మించారని నమ్ముతారు. దీనిపై ఉన్న క్లిష్టమైన గుప్తుల కాలం నాటి శిల్పకళా డిజైన్లు పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి.

2. చౌఖండి స్థూపం (Chaukhandi Stupa)

బుద్ధుడు బోధ గయ నుండి సారనాథ్‌కు వస్తున్నప్పుడు, ఆయనను తన ఐదుగురు శిష్యులు మొదటిసారి కలిసిన ప్రదేశానికి గుర్తుగా ఈ స్థూపాన్ని నిర్మించారు. దీనిపై ఉన్న అష్టభుజి గోపురం తర్వాతి కాలంలో మొఘల్ రాజుల ద్వారా నిర్మించబడింది.

3. అశోక స్తంభం మరియు జాతీయ చిహ్నం (Ashoka Pillar)

మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు ఇక్కడ ప్రతిష్టించిన అశోక స్తంభం ఎంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ స్తంభం పైభాగంలో ఉండే "నాలుగు సింహాల చిహ్నం" (Lion Capital of Ashoka) ప్రస్తుతం మన భారతదేశ అధికారిక జాతీయ చిహ్నం (National Emblem). అలాగే ఇందులో ఉన్న 24 ఆకులు గల చక్రమే మన జాతీయ జెండాలోని "అశోక చక్రం".

4. సారనాథ్ ఆర్కియాలాజికల్ మ్యూజియం

ఇక్కడ జరిపిన తవ్వకాలలో దొరికిన అపురూపమైన బౌద్ధ, హిందూ విగ్రహాలు, మౌర్య, గుప్త రాజుల కాలం నాటి పురాతన వస్తువులను మరియు అసలైన అశోక సింహ చిహ్నాన్ని ఈ మ్యూజియంలో భద్రపరిచారు.

ముగింపు

సారనాథ్ కేవలం ఒక పర్యాటక ప్రాంతం మాత్రమే కాదు, అది ప్రపంచానికి శాంతిని, అహింసను చాటిచెప్పిన దివ్య క్షేత్రం. చరిత్ర ప్రేమికులకు, ఆధ్యాత్మికతను కోరుకునే వారికి మరియు బౌద్ధ సంస్కృతిని అర్థం చేసుకోవాలనుకునే వారికి సారనాథ్ సందర్శన ఒక మరపురాని అనుభూతిని ఇస్తుంది.

address

Archaeological Museum Sarnath Varanasi, 

Uttar Pradesh

 221007. 

Phone:- 

0542-2595095,

2595001.

Related Postings:

1. Stotras In Telugu

2. All Temples 

3. Dharma Sandehalu

4. 12 Jyotirlingas

5. Rashi Phalalu

tags:sarnath temple history in telugu,sarnath temple history,sarnath temple in which state,sarnath temple timings,sarnath temple significance,sarnath temple accommodation,uttarpradesh famous temples,bhakthimargam,bhaktimargam, bhakti margam, bhakthimargam.in bhakthi margam telugu , సారనాథ్ చరిత్ర, బుద్ధుని మొదటి ధర్మోపదేశం, ధమేక్ స్థూపం విశేషాలు, వారణాసి సారనాథ్ టెంపుల్, అశోక స్తంభం రహస్యం, బౌద్ధమత చరిత్ర తెలుగు, గౌతమ బుద్ధుని బోధనలు, కాశీ యాత్రా విశేషాలు, అశోక చక్రం పుట్టుక, చౌఖండి స్థూపం, Sarnath History in Telugu, Sarnath Temple Varanasi, Gautama Buddha First Sermon, Dhamekh Stupa Sarnath, Ashoka Pillar Sarnath Telugu, Sarnath Tour Guide, Varanasi Famous Places to Visit, Buddhist Holy Places India, Sarnath Museum Tour, సారనాథ్, బుద్ధుడు, వారణాసి, స్థూపం, అశోకస్తంభం, Sarnath, Buddha, Varanasi, Stupa, AshokaPillar, Kashi, History, Telugu, Devotional