మానసదేవీ ఆలయం
మానసదేవీ ఆలయం భారతదేశం లోని ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం లోని హరిద్వార్ నగరానికి దగ్గరలో గల హిందూ దేవాలయం. ఈ దేవాలయం హిమాలయాల దక్షిణ భాగంలో గల శివాలిక్ పర్వత శ్రేణిలోని "బిల్వ పర్వతం" శిఖరం పై ఉంది. ఈ దేవాలయం హరిద్వార్ లో పంచతీర్థాలుగా పిలువబడే తీర్థాలలో ఒకటిగా పిలువబడుతోంది.
ఆలయ చరిత్ర
ఒక కథనం ప్రకారం, శివాలిక్ కొండలలో, ఒక ఆవు ప్రతిరోజూ వచ్చి కొండపై ఉన్న 3 ప్రక్కనే ఉన్న రాళ్ల (పిండీస్) ప్రదేశాలలో పాలు అందజేస్తుంది. అక్కడ 3 పవిత్ర శిలాలు ఆవిర్భవించాయని స్థానిక నివాసి గమనించారు మరియు వారు పూజించడం ప్రారంభించారు & అది శ్రీ సతీదేవి యొక్క నుదురు అని కనుగొనబడింది.
దీని ప్రకారం మణిమజ్రా మహారాజా గోపాల్ సింగ్ 1811-1815 కాలంలో బిలాస్పూర్, తెహసిల్ మరియు జిల్లా పంచకుల గ్రామంలోని శివాలిక్ పర్వతాల మీద ఉన్న శ్రీ మానస దేవి యొక్క ప్రస్తుత ప్రధాన ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ప్రధాన ఆలయానికి 200 మీటర్ల దూరంలో, పాటియాలా ఆలయాన్ని నిర్మించారు. కరమ్ సింగ్, 1840 సంవత్సరంలో అప్పటి మహారాజా పాటియాలా.
ఈ ఆలయానికి మణిమజ్ర సంస్థానం ఆదరణ ఉంది. పెప్సులో రాచరిక రాష్ట్రాల విలీనం తర్వాత రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పోషణ. ముగిసింది మరియు దేవాలయాలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయి. మణిమజ్ర రాజు ఈ ఆలయానికి 'ఖిద్మతుజర్'గా పూజారిని నియమించాడు, అతని విధి ఆలయ దేవతను ఆరాధించడం.
పెప్సులో రాచరిక రాష్ట్రం విలీనం అయిన తర్వాత ఈ పూజారి ఆలయ వ్యవహారాలు మరియు ఆలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న భూమిని నియంత్రించడం మరియు నిర్వహించడం అనే విషయంపై స్వతంత్రంగా మారారు. వారు ఈ ఆలయాన్ని నిర్వహించలేకపోయారు లేదా సందర్శించే భక్తులకు అవసరమైన సౌకర్యాలు కల్పించలేరు, తద్వారా ఆలయ పరిస్థితి రోజురోజుకు దిగజారింది.
దీంతో యాత్రికులకు సరైన ఏర్పాట్లు లేవు. ఈ రోజు మాతా మానస దేవి ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో, ఇక్కడ సతీ మాత తల యొక్క తదుపరి భాగం పడిపోయిందని చెబుతారు. మానస దేవి ఆలయాన్ని మొదట మాతా సతీ దేవాలయంగా పిలిచేవారు. మణిమజ్ర రాజు గోపాల్దాస్ తన కోట నుండి ఆలయానికి సుమారు 3 కిలోమీటర్ల పొడవున ఒక గుహను నిర్మించాడని నమ్ముతారు.
అతను ప్రతిరోజూ తన రాణితో కలిసి ఈ గుహ నుండి సతీ తల్లిని చూసేందుకు వెళ్లేవాడు. రాజు కనిపించని సమయానికి ఆలయంలోని అల్మారా తెరవలేదు.
మానసా దేవి దేవాలయం ఉత్తర భారతీయ నిర్మాణ శైలిలో నిర్మించబడింది మరియు దాని స్వంత ప్రత్యేక ఆకర్షణను కలిగి ఉంది. కొండపైన ఉన్న ఈ దేవాలయం చుట్టూ పచ్చని అడవులు, అందాన్ని మరింత పెంచుతాయి. ఆలయ సముదాయం అనేక చిన్న దేవాలయాలను కలిగి ఉంది మరియు ప్రధాన ఆలయం గోపురం ఆకారపు పైకప్పుతో రెండు అంతస్తుల నిర్మాణం.
ఆలయానికి అందమైన ప్రవేశ ద్వారం ఉంది, ఇది క్లిష్టమైన శిల్పాలు మరియు శిల్పాలతో అలంకరించబడింది. ఆలయ లోపలి గర్భగుడిలో మానస దేవి విగ్రహం ఉంది, ఇది నల్లరాతితో తయారు చేయబడింది మరియు ఎత్తు 12 అంగుళాలు ఉంటుంది. ఈ విగ్రహం అనేక విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడి చాలా శక్తివంతమైనదని నమ్ముతారు.
ఆలయానికి పెద్ద ప్రాంగణం ఉంది, దాని చుట్టూ చిన్న దుకాణాలు మరియు పూజా వస్తువులు మరియు సావనీర్లను విక్రయించే స్టాల్స్ ఉన్నాయి. ఆలయంలో అందమైన తోట కూడా ఉంది, దీనిని ఆలయ అధికారులు నిర్వహిస్తున్నారు.
Address
బోర్డు పంచకుల,
హర్యానా - భారతదేశం
Contact number
+911722920988.
jaimansadevimaa@gmail.com
www.mansadevi.org.in
Comments
Post a Comment