యదార్థంగా జరిగిన సంఘటన ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగం | Grishneshwar Jyotirlinga Temple History in Telugu | 12 jyothirlingas | bhakthi margam

ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగం

ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగ ఆలయ పురాణం

ఘృష్ణేశ్వర్ ఆలయం 12 జ్యోతిర్లింగాలలో ఒకటి. ఘృష్ణేశ్వర్ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం మహారాష్ట్రలోని ఔరంగబాద్‌ నుండి 20 కి.మీ దూరంలో వెరుల్ వద్ద ఉంది. దౌలతాబాద్ (ఒకప్పుడు దేవగిరి అని పిలుస్తారు) సమీపంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ పర్యాటక ఆకర్షణలు అజంతా – ఎల్లోరా గుహలు.

12 జ్యోతిర్లింగాలలో మరొకటి అయిన వారణాసిలోని కాశీ విశ్వనాథ ఆలయాన్ని పునర్నిర్మించిన అహల్యాభాయి హోల్కర్ చేత గ్రిష్ణేశ్వర్ ఆలయాన్ని నిర్మించారు. గ్రిష్ణేశ్వర్ ఆలయాన్ని కుసుమేశ్వర్ మరియు గ్రుష్మేశ్వర్ దేవాలయాలు వంటి అనేక ఇతర పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు.

శివ పురాణం ప్రకారం, దేవగిరి అనే పర్వతంపై, బ్రహ్మవేత్త సుధర్మ అనే బ్రాహ్మణుడు తన భార్య సుదేహతో కలిసి నివసించాడు. ఆ దంపతులకు సంతానం కలగకపోవడం సుదేహను తీవ్రంగా కలచివేసింది.

సుదేహ ప్రార్థించింది మరియు సాధ్యమైన అన్ని నివారణలను ప్రయత్నించింది కానీ ప్రయోజనం లేదు. చివరికి, నిరాశతో, సుదేహ తన సోదరి ఘుష్మను తన భర్తతో వివాహం చేసుకుంది. సుదేహ చెప్పిన ప్రకారం, ఘుష్మా 101 శివలింగాలను సమీపంలోని సరస్సులో క్రమం తప్పకుండా విసర్జించేది.

శివుని ఆశీర్వాదంతో, ఘుష్మ ఒక మగబిడ్డకు జన్మనిచ్చింది. దీంతో సుదేహకు తన సోదరిపై అసూయ కలిగింది. అసూయతో, ఒక రాత్రి ఆమె ఘుష్మ కుమారుడిని చంపి, అతని మృతదేహాన్ని సరస్సులో పడేసింది.

మరుసటి ఉదయం, ఘుష్మాలు మరియు సుధర్మ వారి రోజువారీ ప్రార్థనలలో నిమగ్నమయ్యారు మరియు తప్పుగా ఏమీ గమనించలేదు. సుదేహ కూడా లేచి తన రోజువారీ పనులు చేయడం ప్రారంభించింది. గుస్మా కోడలు అయితే రక్తంతో నిండిన తన భర్త మంచం చూసింది. భయపడిన ఆమె ఘుష్మా మరియు సుధర్మకు జరిగినదంతా చెప్పింది.

 భగవంతుని పట్ల సుధర్మ మరియు ఘుష్మ యొక్క భక్తి అలాంటిది, వారు ఒక్క క్షణం కూడా అణచివేయలేదు మరియు ప్రశాంతంగా ఉన్నారు. భగవంతుడు తనకు కొడుకును ప్రసాదించాడని, ఆయనే కాపాడతాడని ఘుష్మా చెప్పింది. ఆమె కూడా సరస్సులోకి దిగి, తన కొడుకు తన వైపుకు వెళ్లడం చూసింది.

 అప్పుడు కూడా ఆమె ఎలాంటి భావోద్వేగం వ్యక్తం చేయలేదు. ఆ సమయంలో శివుడు ఆమె ముందు ప్రత్యక్షమై సుదేహ తన కుమారుడిని చంపిందని చెప్పాడు. అప్పుడు కూడా, ఘుష్మా సుదేహను క్షమించి, ఆమెకు విముక్తి కలిగించమని భగవంతుడిని కోరింది.

 ఆమె భక్తి మరియు దాతృత్వానికి ముగ్ధుడైన శివుడు ఆమెకు మరో వరం ఇచ్చాడు. ప్రజలను రక్షించడానికి భగవంతుడు జ్యోతిర్లింగ రూపంలో గ్రామంలో నివసించాలని మరియు ఆమె పేరుతో అతను ప్రసిద్ధి చెందాలని ఘుష్మ కోరుకుంది.

పురాణగాథ 

పూర్వం ఈ ప్రదేశంలో నాగజాతి ఆదివాసీలు నివాసం ఉండేవారు. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని బాంబీ అనేవారు. ఆదిమతెగ భాషలో బాంబీ అంటే పాముల పుట్ట అని అర్థం. మరాఠీలో దీనిని ‘వరూల్‌’ అంటారు. కాలక్రమేణ అది వేరూల్‌గా మారింది. ఈ ప్రాంతంలో ఏలగంగా నది ప్రవహిస్తుంది. ఏలగంగా నది తీరంగా ఉంది కాబట్టి ఈ ప్రాంతం వేరూల్‌గా ప్రసిద్ధి చెందిందని మరో కథనం.

ఘృష్ణేశ్వర జ్యోతిర్లింగ గురించి పురాణాల్లో ఈ కథ ఉంది.

పూర్వం దేవగిరి దుర్గంలో సుధర్మడు అనే బ్రాహ్మణుడు తన భార్య సుదేహతో కలిసి ఉండేవాడు. వారు నిత్యం అనేక పూజలు, నైతిక కార్యక్రమాలను నిర్వహించేవాడు. కానీ వారికి సంతానం లేక బాధపడేవారు. ఆ సమయంలో సుదేహ తన చెల్లెలైన ఘుష్మను భర్తకు ఇచ్చి వివాహం చేయాలనుకుంటుంది. 

వివాహానికి ముందే వారిని చూసి ఈర్ష్య పడనని వాగ్ధానం చేస్తుంది. వివాహం అయిన తరువాతా అక్కాచెల్లెళ్లిద్దరూ ఎంతో అన్యోన్యంగా ఉండేవారు. కాలక్రమేన ఘుష్మకు మగ సంతానం కలిగింది. కొంతకాలానికి ఘుష్మ కుమారుడికి వివాహం జరుగుతుంది. చెల్లెలి సంతానం అభివృద్ధి చెందడం సహించలేని సుదేహ.. ఘుష్మ కుమారున్ని చంపి కోనేటిలో పడేస్తోంది. 

శివ భక్తురాలైన ఘుష్మ ‘ ఇదంతా పరమేశ్వరుని లీల’ అనుకుంటూ ముక్కంటిని స్తుతిస్తుంది. అప్పుడక్కడ ప్రత్యక్షమైన పరమేశ్వరుడు జరిగిన విషయాన్ని ఘుష్మకు వివరిస్తాడు. పరమ శివుడు సుదేహని సంహరించడానికి ఉపక్రమించగా వద్దని ఘుష్మ ప్రాధేయపడుతుంది. 

దాంతో పరమేశ్వరుడు సుదేహకు పాపపరిహారం కల్పిస్తాడు. అప్పుడు ఘుష్మ స్వామిని తన పేరు మీద అక్కడ కొలువుతీరమని వేడుకుంటుంది. అంతట ఆ స్వామి అక్కడ స్వయంభువు కొలువయ్యాడు. ఘుశమేశుడిగా వెలసిన పరమేశ్వరుడు ఇక్కడ నిత్యం పూజలు అందుకుంటున్నాడు. ఆ ఘుశమేశుడే కాలక్రమంలో ఘృశ్నేశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడని స్థల పురాణం.

అలాగే స్వామి ఇక్కడ వెలవడం వెనుక మరో పురాణ గాథ కూడా ఉంది. ఒకరోజు శివుడు, పార్వతి కామ్యక వనంలో ఏకాంతంలో ఉండగా పార్వతికి దాహం వేసిందట. అపుడు శివుడు పాతాళంనుంచి భోగవతి నీటిని పైకి రప్పించి ఆమె దాహం తీర్చాడట. అది నీటి కొలనుగా మారి శివాలయ తీర్థంగా పేర్గాంచింది. పార్వతి మాత తన పాపిటను అలంకరించుకోవడానికి కుంకుమ, కేసరిలను శివాలయ తీర్థంలో కలిపిందట. 

ఆమె చేతిలో కుంకుమతో శివలింగం తయారయ్యిందట. ఆ లింగంనుంచి ఓ దివ్యజ్యోతి ఉద్భవించగా పార్వతిమాత ఆ దివ్య జ్యోతిర్లింగాన్ని ఒక రాతి లింగంలో వుంచి, లోక కళ్యాణంకోసం అక్కడ ప్రతిష్ఠించిందట. ఆనాటినుంచి ఆ పూర్ణ జ్యోతిర్లింగానికి కుంకుమేశ్వరుడనే పేరొచ్చింది. సాక్షాత్తు పార్వతిమాత ప్రతిష్ఠించిన జ్యోతిర్లింగం కాబట్టే దీనికి ఇంతటి మహత్తు ఏర్పడిందంటారు

ఆలయ సమయాలు

జలహరి సఘన్: ఉదయం 8 గం

మహా ప్రసాదం : మధ్యాహ్నం 12గం

జలహరి సాగన్ : సాయంత్రం 4 గం

సాయంత్రం ఆరతి : 7.30గం

రాత్రి ఆరతి : 10గం

ఎలా చేరుకోవాలి

విమాన మార్గంలో ఘృష్ణేశ్వర దేవాలయం:-

ఔరంగాబాద్ ఢిల్లీ, ముంబైతో వెరైటీ ఎయిర్‌లైన్స్ ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. సమీప విమానాశ్రయం ఔరంగాబాద్ వద్ద ఉంది, ఇది గ్రిష్ణేశ్వర్ (వేలూరు గ్రామం) నగరం నుండి 29 కి.మీ దూరంలో ఉంది.

రైలు మార్గంలో ఘృష్ణేశ్వర ఆలయం:-

ఔరంగాబాద్ భోపాల్, గ్వాలియర్, ముంబై, న్యూఢిల్లీ, హైదరాబాద్ మొదలైన వాటితో నేరుగా రైలు ద్వారా అనుసంధానించబడి ఉంది. సమీప ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్ 140 కి.మీ దూరంలో ఉన్న మన్మాడ్.

రోడ్డు మార్గంలో ఘృష్ణేశ్వర దేవాలయం:-

ఔరంగాబాద్ అహ్మదాబాద్ 623 కి.మీ., 

బెంగళూరు 1004 కి.మీ., 

ఖజురహో 1026 కి.మీ., 

పూణే 233 కి.మీ., 

ముంబై 392 కి.మీ., 

నాసిక్ 204 కి.మీ., 

నాందేడ్ 277 కి.మీ., 

జైపూర్ 1013 కి.మీ., 1013 కి.మీ. 21 కి.మీ.

Grishneshwar Temple   Contact 
Phone  No :- 02437244585

 by air:

The nearest airport is in Aurangabad, and there are regular flights from Delhi, Mumbai, Jaipur, and Udaipur.

 byTrain: 

Aurangabad is the nearest railway station. Manmad is also closer and better connected.

by Road: 

From Pune: 256 km/4.5 hours. From Nasik: 187 km/3 hours. From Shirdi: 122 km/2.5 hours.

Related Postings:

1. Stotras In Telugu

2. All Temples 

3. Dharma Sandehalu

4. 12 Jyotirlingas

5. Rashi Phalalu

tags:grishneshwar jyotirlinga in telugu, grishneshwar temple history in telugu, grishneshwar temple story in telugu, grishneshwar temple accomodation booking, hyderabad to grishneshwar temple distance, top 10 temples in india, dwadasa jyothirlingalu, 12 jyotirlinga images with name and place, 12 jyotirlinga list, 12 jyotirlinga temples history, 12 jyotirlingas in india, 12 jyotirlinga temple in india,  bhakthimargam, bhaktimargam, bhakti margam,Bhakthi Margam, bhakthimargam.in